Vlas is een eenjarig kruid van circa 60–80 cm hoog, met lancetvormige bladeren en blauwe bloemen. De vrucht is een bolvormige capsule met glanzende, lichtbruine zaden. Bloei: juni–augustus; zaden: september.
Lijnzaad (vlaszaad) is rijk aan vezels, slijmstoffen en vetzuren en wordt traditioneel gebruikt ter ondersteuning van de spijsvertering. In de volksgeneeskunde worden vlaszaad en lijnzaadolie genoemd bij o.a. droge hoest, keelpijn, gastritis en chronische constipatie.
Vlaszaad wordt ook vaak genoemd in verband met cholesterol, huid en haar, en algemene ondersteuning van het immuunsysteem. Bij toepassingen hoort voldoende vochtinname.
Traditionele toepassingen
- Algemeen gebruik: Neem 2 theelepels lijnzaad met water, minstens 3 keer per dag, ongeveer een half uur voor de maaltijd (traditioneel gebruik).
- Constipatie: 1 eetlepel lijnzaadolie voor het slapen gaan. Of: 1 theelepel vlaszaad met 200 ml kokend water, minimaal 4 uur in een thermos laten trekken; drink voor het slapen gaan.
- Hoest (mengsel): Schenk 300 ml kokend water over 3 eetlepels vlaszaad en laat 10 minuten trekken. Voeg 1,5 tl anijs, 5 tl zoethout en 400 g honing toe, meng, breng aan de kook en kook 3 minuten; zeef. Neem 50–70 ml 3× per dag vóór de maaltijd (traditioneel recept).
- Gastritis: Schenk 1 liter water over 20 g lijnzaad, laat 5–6 uur trekken, zeef. Neem ½ kopje vóór het eten (traditioneel).
Voorzichtigheid
Bij neiging tot diarree: gebruik vlaszaad met extra voorzichtigheid. Zorg bij vezelrijke zaden altijd voor voldoende vocht.